22-05-2012 08:31
VITAN

UM SENDINGINA

SAMBAND

Vitan

26. apr 17:54

Gransking: K.O.Viderø

Bókmentafrøðingurin Bergur Djurhuus Hansen granskar ferðafrásagnirnar hjá Viderø

26. mar 17:46

Luftrák yvir Føroyum

Luft rekur yvir Føroyum hvønn dag, og hevði hon sæst, hevði borið til at sæð, hvussu hon flýtur sum vatn

8. mar 15:13

Vóru føroyingar kristnir áðrenn ár 1000?

Kristnaði Sigmundur fólkið sum buði í Føroyum, ella vóru tey sum buðu her, longu kristin tá ið Sigmundur kom við síni kristniboðan til Føroya? Var Tróndur kristin, aðrenn Sigmundur kristnaði hann?

23. feb 18:08

Tað pelagiska kompleksið

Í sendingini hoyra vit um makrel

9. feb 18:02

Hvaðani koma vit?

Hetta er spurningurin ið verður settur í sendingini.

26. jan 18:07

Laksur í Leynavatni

Í sendingini verður fylgt við í arbeiðinum hjá Føroya Sílaveiðufelag, at fáa laks í Leynavatn

5. jan 18:10

Djóraatferð

Ása Johannesen, djóraatferðarfrøðingur greiðir frá um djóraatferð.

22. des 18:45

Jesus úr Nasaret

Ì sendingini viðgera Hans Andrias Sølvará, lektari í Søgu og Poul Guttesen, lektari í kristni, siðalæru og lívsáskoðan, burðarsøgu Jesusar út frá einum søguligum sjónarmiði.

8. des 18:07

Matur og matmentan.

Jóan Pauli Joensen, professari í siðsøgu, greiðir frá um føroyska matmentan og um føroyska jólamatmentan.

10. nov 18:10

Manntal

Hvat skulu vit brúka eina fólkateljing til í 2011?

27. okt 18:07

Val og valskipanir

Í sendingini verður tosa við Hans Andrias Sølvará, søgufrøðing, Petur Zachariassen, støddfrøðing og Jóannes Hansen, samfelagsfrøðing, um val og valkipanir.

13. okt 18:06

Mótstøðuførar bakteriur í Føroyum

Ì eini trý ár hevur medisinski mikrolívfrøðingurin Marita Debes Magnussen, granskað antibiotika mótstøðuførið hjá bakterium í Føroyum.

9. okt 16:45

Vísindavøka 2011

Ì sendingini verða seks fyrilestrar, ið vóru hildnir á Vísindavøkuni 2011 sendir

29. sep 18:07

Havhesturin

Havhestur hoyrir til stormfuglabólkin saman vid skrápi, súlukongi, drunnhvita og albatrossi. Teir eru allir fuglar, ið sveima og gliða lættliga í luftini.

26. sep 11:43

Elbilar í Føroyum

Elbilurin, ein bilurin sum hevur eitt lutfalssliga stórt battarí, onga kobling, onki gear og fær alla sína orku frá ravmagni.

26. sep 11:43

Hin Føroyski Báturin

Ì sendingini hoyra vit um føroyska bátin

1. jun 13:24

Hvalaveiða

Um partarnar í hvalaveiðuspurninginum

1. jun 13:23

Mýtiska mynstrið - í søgn og søgu, í kvæðum og ævintýrum

Í Mykinessøgnini, søgnini um Snæbjarnarson, Lokkatátti, íslendsku sagaunum, norðurlendskum ævintýrum, ja heilt aftir til Platon, finst eitt tríliðað mýtiskt mynstur sum føroyskur religiónssøgufrøðingur hevur kannað

26. mai 12:06

Kann ein flóðalda raka Føroyar?

Sjálvt um Føroyar liggja uttanfyri jarðskjálvta- og gosvirkið øki, so skuldi ein trú, at Føroyar ongantíð verða raktar av tsunami-aldum. Men so einfalt er tað ikki, tí tað eru nevnliga aðrar hendingar, sum kunnu elva til tsunami, flóðaldur.

23. mai 14:10

Fótbóltur er meira enn fótbóltur

Nútíðarsøgan um heimsins yndisítrótt er meira enn 100 ára gomul. Tað byrjaði alt í 1863 í Onglandi, tá rugby fótbóltur og (association football), ella vanligur fótbóltur greinaðu seg sundur og fóru hvør sína kós, og Football Association í Onglandi varð st

23. mai 14:06

Børn og forbrúkarasamfelagið

Í og við at ídnaðarlond eru vorðin forbrúkarasamfeløg, eru børn sum brúkarar ein alsamt meira týðandi málbólkur. Børn eru ríkari og betri kunnað, enn tey nakrantíð hava verið

23. mai 13:41

Islam

Næstan fjórða hvørt menniskja á jarðarklótini er muslimur. Islam er næststórsti átrúnaður í heiminum, umleið 1,6 milliardir fólk venda sær hvønn dag ímóti Mekka og biðja til Allah

23. mai 13:38

Lesigransking í Føroyum

Ása sá á, sá Ása á. Kendu orðini, sum í nærum ein hálva øld vóru fyrstu orðini, ið ein lærdi at lesa, tá ið ein byrjaði í fyrsta flokki. Men hvat er tað í veruleikanum at lesa?

18. mai 16:06

Krabbamein og vón

Føroysk gransking vísir, at í viðgerðini fyri krabbameini, hevur ikki bert tann medisinska viðgerðin týdning, men tað hevur vónin um leking eisini. Missir ein vónina, er viðgerðin næstan líkamikil. Tað er føroyingurin Kristianna Hammer, sum hevur granskað

18. mai 15:33

Sálarfrøðilig tónleikaviðgerð í Føroyum

Á psykiatriska depilinum á Landssjúkrahúsinum granskar Sanne Storm í "psykodynamisk stemmeterapi". Hetta er ein viðgerðarháttur, har rødd og rørsla verða nýtt sum terapeudisk amboð í viðgerðini.

18. mai 15:00

Alheimsupphitingin - Fyrri partur

Um tað er orsakað av alheimsupphitingini ella ikki, so kunnu granskarar vátta, at djóralívið í Føroyum er broytt seinastu 10-20 árini.

18. mai 14:59

Alheimsupphitingin - Seinni partur

Um tað er orsakað av alheimsupphitingini ella ikki, so kunnu granskarar vátta, at djóralívið í Føroyum er broytt seinastu 10-20 árini.

16. mai 13:18

Føroysk klæðir

Føroysku klæðini, ella føroyski búnin, sum tey eisini verða nevnd, hava í dag sera góða undirtøku millum fólk. Nógvir føroyingar eiga síni egnu klæði og eru í teimun til alsyns høvi. Men hví síggja klæðini út sum tey gera? Og hvør hevur avgjørt at soleiði

16. mai 12:57

Biobrenni úr tara

Biobrenni verður framleitt um allan heim. Biobrenni verður fremmleitt úr lívrunnum evnum, so sum matleivdum og lívrunnum burturkasti. Í Føroyum verður arbeitt við at ala tara, til framleiðslu av biobrenni.

16. mai 11:55

Tari í Føroyum

Tari er ein alga og algur eru tær mest upprunaligu eukaryotu ella kompleksu verur, ið framleiða sukur og ilt úr koltvíiltu og vatnið við orku frá sólini. Hetta kallað vit at ljóssamevna.

6. mai 09:54

Fólkatalið í Føroyum 1700 - 2100

Tað hevur stóran týdning fyri eitt øki, sum Føroyar, hvussu nógv fólk búgva í landinum, og hvussu samansetingin av fólkinum á aldur og kyn er.

14. apr 18:01

Hvat er tónleikur?

Hvat er tónleikur í grundini fyri nakað? Hvør er upprunin? Hví ljóðar tónleikur, sum hann ger í dag? Hetta eru spurningar, sum tónleikaástøðingurin Sunnleif Rasmussen greiðir frá í sendingini

13. apr 12:02

Nógv orka kann fáast burtur úr sjóvarfallinum í Føroyum

Føroyar skulu flyta til ein reinorkubúskap. Hetta merkir, at tær varandi orkukeldurnar skulu troytast betur, og landið skal gerast minni bundið at teimun steinrunnu orkukeldunum

12. apr 13:37

Eru Føroyar eitt sekulariserað samfelag?

Átrúnaður og átrúnaðarlig mentan eru í hesum døgum komin við í vitskapliga eins og í almenna kjakið. Hetta høvdu fá fólk, fyri ikki at siga fáir granskarar innan átrúnað, neyvan hugsað sær fyri 20-30 árum síðani.

12. apr 11:24

Tvørfakligt samstarv

Hvussu umgangast starvsbólkar hvønnannan? Hvussu samskifta og samstarva starvsbólkarnir? Hetta eru spurningar, sum verða settir, nú krøvini eru, at ymsir fakbólkar skulu samarbeiða tvørfakliga ella tvørprofessionelt

11. apr 15:13

Menningarlæran, kreationisma og intelligent design.

Í 1859 varð nógv umrødda bókin "Origin of the species" hjá Charles Darwin givin út. Nógv hevur verið kjakast um menningarlæruna síðani. Í hesi sending verður tosað um kreationismu og intelligent design - umframt menningarlæruna

12. apr 10:40

Hvat hendi við toskinum í nítiárunum?

Toskaveiðan undir Føroyum hevur ligið støðug millum 20 og 40 túsund tons í nærum eina øld. Men fyrst í níti-árunum fall toskaveiðan heilt niður um 10 túsund tons, og hetta kom sum ein skelkur, bæði fyri fiskifrøðingar og fólk annars. Hvat hendi?

11. apr 14:38

Charles Darwin

Tann 24 november í 1859 varð nógv umrødda bókin "Origin of the species" givin út, rithøvdundurin var prestlærdi nátturuvísindamaðurin Charles Robert Darwin. Í sendingini umrøðu vit mannin Charles Darwin og ástøðina um menningarlæruna.

11. apr 14:06

Gróður á havinum.

Ì havøkinum millum Grønland, Ísland, Ìrland og Føroyar eru tveir stórir havmeldrar. Hesir verða róptir tann subpolari meldurin og tann subtropiski meldurin.

11. apr 13:22

Heimsins oljugoymslur

Føroyar teljast millum tey londini í heiminum, ið eru mest tengd at olju, men hvussu nógv olja er eftir á jørðini, verður spurt í sendingini Vitan. Tað eru Rúna M Hansen frá Statoil Hydro og Magna Laksafoss, buðskaparfrøðing, sum greiða frá, um heimsins o

11. apr 11:42

Vitan um vespuna

Hon er sædd í landinum í fleiri ferðir í seinastu øld, men tað var ikki fyrr enn í 1999, at tað varð staðfest, at hon hevði búsett seg her í landinum. Flestu fólk halda, at hon er ein plága, og hon er óynsktur gestur í flestu húsum.

11. apr 12:03

Sáðgóðskukanningar í Føroyum

Sáðgóðskan hjá monnum í vesturheiminum er fallandi, hetta vísa fleiri kanningar, sum eru gjørdar í londum rundan um okkum. Eisini í Føroyum er henda kanningin í gongd. Men hví fellur sáðgóðskan?

Senditíð
Annanhvønn hósdag kl. 17:05

Endursend: Annanhvønn fríggjadag kl. 13